Schadevrije jaren in Nederland en bonus-malus in België

Hoe werkt de Nederlandse ladder?

Elk jaar waarin je niets claimt, levert je een schadevrij jaar op. De Consumentenbond bevestigt dat alle Nederlandse verzekeraars deze zuivere schadevrije jaren op dezelfde manier tellen, volgens de bedrijfsregeling Roy-data van het Verbond van Verzekeraars. Wat per verzekeraar verschilt, is de korting die elke trede oplevert: elk huis houdt een eigen bonus-malusladder aan, dus dezelfde teller kan bij de volgende verzekeraar een andere prijs betekenen.

De jaren zijn persoonlijk. Ze staan op naam van de verzekeringnemer, dus een partner of vaste tweede bestuurder bouwt niets op jouw polis. Wie least, bouwt ook niet altijd jaren op: dat hangt af van de leasemaatschappij. De teller staat elk jaar op je polisblad, en daar controleer je hem het snelst.

Wat doet een schade met je jaren?

Een schade die je verzekeraar betaalt omdat jij schuld hebt, zet je terug op de ladder. De Consumentenbond noemt als vaste terugval vijf jaar per schade door eigen schuld, bij elke verzekeraar gelijk. Twee schades door eigen schuld in een jaar doen dus twee keer pijn, en de teller kan onder nul zakken naar negatieve jaren.

Alleen schades die je verzekeraar geld kosten, raken je teller. Verhaalt je verzekeraar het volledige bedrag op de tegenpartij, dan blijft je teller staan waar hij stond. De meeste beperkt-casco schades laten hem ook met rust: diefstal, brand, storm en ruit betaalt een ander deel van de polis. Een kleine schade die je zelf betaalt zonder te claimen, raakt de teller helemaal niet.

Het register Roy-data

Roy-data is de centrale database waarin Nederlandse verzekeraars schadevrije jaren vastleggen. Stichting CIS, beheerder van de fraude- en claimedatabase van Nederlandse verzekeraars, meldt dat Roy-data zelf van Efficiënte Processen Schadeverzekeraars (EPS) is en dat je je eigen jaren via EPS opvraagt. Zeg je een polis op, dan legt je verzekeraar de teller daar vast en leest de volgende verzekeraar hem weer uit. Een papieren verklaring sjouw je tussen Nederlandse huizen nooit mee.

Jaren zonder auto houden een beperkte houdbaarheid. De Consumentenbond meldt dat de meeste verzekeraars oude jaren nog drie jaar na opzegging erkennen, en enkele vier of vijf. Daarna vervalt de teller en begin je op nul. Komt er een rijpauze aan, vraag je verzekeraar dan vooraf hoe lang je jaren die overleven.

Een FSD-schade telt als elke andere schade

Tesla zegt dat je altijd verantwoordelijk blijft voor snelheid en controle van je auto, of FSD (Supervised) nu aan staat of niet. Verzekeraars lezen die zin zoals de wet hem leest: jij reed. Een schade door eigen schuld met FSD (Supervised) aan zet je dus op de Nederlandse ladder of de Belgische schaal precies even ver terug als een schade met je eigen handen aan het stuur.

Meld op het schadeformulier dat FSD (Supervised) aan stond. Dat verandert niets aan wie betaalt, zoals je leest in Ongeluk met FSD in Europa: wie betaalt de schade?, maar het verzwijgen kan je dekking kosten. De ladder behandelt een eerlijke FSD-schade als elke andere eerlijke schade.

Hoe werkt bonus-malus in België?

België kende tot 2004 een vaste verplichte bonus-malusschaal, en daarna niet meer. Sindsdien hanteert elke verzekeraar een eigen systeem en moet hij het in het contract beschrijven, dus je trede na een schade hangt af van het huis waar je verzekert. Er is geen nationale ladder om te beklimmen, alleen huisladders.

Wat de wet wel vastlegt, is je verleden. De verzekeraar moet je op elk verzoek en bij het einde van het contract een schadeattest geven, en de sector bundelt vijf jaar attesten in Car@ttest, beheerd door Datassur. Je opent je eigen attesten op carattest.be met je eID en geeft ze aan de volgende verzekeraar of makelaar. Datassur bewaart elk attest vijf jaar vanaf afgifte en wist het daarna.

Hoe toon je schadevrije jaren aan over de grens?

Vraag je oude verzekeraar om een schriftelijk schadeoverzicht voor je verhuist, ook als het nieuwe land een eigen register bijhoudt. Europees recht geeft je recht op een schadeverledenverklaring over minstens de voorafgaande vijf jaar, en de Commissie legde daarvoor een gemeenschappelijk model vast in Uitvoeringsverordening (EU) 2024/1855. Waar een verzekeraar het schadeverleden in de prijs meeneemt, moet hij een verklaring uit een andere lidstaat behandelen als een binnenlandse.

Let onderweg op de vervaldata. Nederlandse jaren in Roy-data blijven bij de meeste verzekeraars zo’n drie jaar na opzegging bruikbaar, dus een lange pauze tussen twee polissen kan de teller legen. Belgische attesten in Car@ttest reiken vijf jaar terug. Hoe dan ook legt de nieuwe verzekeraar je buitenlandse verleden volgens zijn eigen regels op zijn eigen ladder, dus vraag vooraf hoeveel van je jaren hij erkent voor je de oude polis opzegt.

Vraag je verzekeraar voor het claimen wat een kleine schade in jaren kost. Een bumper die je zelf betaalt, kan goedkoper uitvallen dan vijf verloren jaren op de premie van volgend jaar.

Welke schades je jaren kunnen raken, hangt eerst af van je dekking: WA, WA+ of allrisk: dekking van je auto en Autoverzekering in België: BA en omnium.